25 szokujących faktów na temat marnowania żywności, które warto poznać przed świąteczną rozpustą

Każdego roku tylko w Polsce na śmietniki trafia około 5 mln ton żywności. Apogeum marnotrawienia jedzenia przypada na okolice większych świąt.
.get_the_title().

Ludzie masowo wyrzucają jedzenie. Jest to problem globalny i dosyć przerażający, gdy weźmiemy pod uwagę, że 1/3 wyprodukowanej żywności ląduje na śmietnikach, a jednocześnie 800 mln osób cierpi z powodu niedożywienia lub regularnego głodu. Marnowanie żywności to właściwie zbrodnia przeciwko planecie i ludzkości: negatywnie wpływa na środowisko, gospodarkę, bezpieczeństwo żywnościowe, a produkcja jedzenia pochłania ogromne zasoby wodne.

Redakcja ‘Earth’ zebrała 25 faktów o marnowaniu żywności, które naprawdę skłaniają do lepszego zaplanowania zakupów.

1. Mniej więcej 1/3 produkowanej co roku żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi, jest marnowana lub tracona. To 1,3 miliarda ton o wartości 1 biliona dolarów – wystarczająco, by nakarmić 3 miliardy ludzi.

2. Marnowanie żywności to marnowanie 1/4 naszych zasobów wodnych w postaci niezjedzonej żywności. Odpowiada to wodzie o wartości 172 miliardów dolarów.

3. Biorąc pod uwagę wszystkie zasoby wykorzystywane do uprawy żywności, odpady żywnościowe zużywają do 21 procent słodkiej wody, 19 procent nawozów, 18 procent gruntów uprawnych i 21 procent objętości składowisk.

4. Woda wykorzystywana do produkcji marnowanej żywności mogłaby być wykorzystywana przez 9 miliardów ludzi w ilości około 200 litrów na osobę dziennie.

5. Żywność marnowana obecnie w Europie mogłaby wykarmić 200 milionów ludzi, w Ameryce Łacińskiej 300 milionów, a w Afryce 300 milionów.

6. Rocznie konsument z Europy i Ameryki Północnej produkuje od 95 do 115 kilogramów odpadów, podczas gdy w południowej i południowo-wschodniej Azji jest to od 6 do 11 kilogramów.

7. Straty i odpady żywnościowe odpowiadają za około 4,4 gigaton emisji gazów cieplarnianych rocznie.

8. Gdyby marnowanie żywności było krajem, byłoby trzecim co do wielkości emitentem gazów cieplarnianych, za Chinami i Stanami Zjednoczonymi.

9. Kraje rozwinięte i rozwijające się marnują lub tracą mniej więcej taką samą ilość żywności każdego roku, odpowiednio 670 i 630 milionów ton. Około 88 milionów ton znajduje się w samej Unii Europejskiej.

10. Czego marnujemy najwięcej? Rocznie tracimy 40-50 procent roślin okopowych, owoców i warzyw, około 30 procent zbóż, 20 procent nasion oleistych, mięsa i nabiału oraz 35 procent ryb.

11. Gdyby udało się uratować 25 procent żywności obecnie traconej lub marnowanej na świecie, wystarczyłoby to do wykarmienia 870 milionów ludzi.

12. W połowie stulecia światowa populacja osiągnie 9 miliardów ludzi. Do tego czasu produkcja żywności musi wzrosnąć o 70 procent w stosunku do dzisiejszego poziomu, aby sprostać temu zapotrzebowaniu.

13. Straty żywności przekładają się na utratę dochodów dla rolników i wyższe ceny dla konsumentów, dając nam zachętę ekonomiczną do ograniczenia marnotrawienia żywności.

14. W krajach rozwijających się 40 procent strat występuje po zbiorach i na etapie przetwórczym, podczas gdy ponad 40 procent strat w krajach rozwiniętych występuje na poziomie sprzedaży detalicznej i konsumenckiej.

15. Na poziomie detalicznym marnuje się duże ilości żywności z powodu nacisku na wygląd. W Stanach Zjednoczonych połowa wszystkich produktów jest wyrzucana, ponieważ uważa się je za zbyt ‘brzydkie’. Odpowiada to 60 milionom ton owoców i warzyw.

16. Obszar większy niż Chiny i 25 procent światowych zasobów słodkiej wody jest wykorzystywany do uprawy żywności, która nigdy nie jest spożywana.

17. W Chinach rocznie traci się lub marnuje ponad 35 milionów ton żywności – co odpowiada około 6 procentom całkowitej produkcji żywności w kraju. Straty żywności występują przede wszystkim w restauracjach i gospodarstwach domowych (warto wspomnieć, że w 2021 roku Chiny zmieniły prawo, by walczyć z problemem).

18. Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ mają na celu zmniejszenie o połowę światowego marnotrawienia żywności na mieszkańca na poziomie detalicznym i konsumenckim oraz zmniejszenie strat żywności w łańcuchach produkcji i dostaw, w tym strat po zbiorach.

19. Promocje w supermarketach mogą prowadzić do większego marnowania żywności. Kupujemy nadprogramową żywność, której nie potrzebujemy, bo wydaje nam się, że dostajemy więcej za tą samą kwotę (warto pamiętać o tym w czasie świątecznych zakupów, gdy z każdej strony będą kusić nas ‘okazje’).

20. Według ankiety przeprowadzonej przez Respect Food, 63 procent ludzi nie zna różnicy między datą przydatności i ‘najlepiej spożyć przed’. Żywność z datą przydatności jest nietrwała i musi zostać spożyta przed podanym terminem. Produkty z tej drugiej grupy można spożywać po upływie podanej daty.

21. Ze względu na standardy jakości, które w zbyt dużym stopniu opierają się na wyglądzie, plony są czasami pozostawiane bez zbiorów i gniją.

22. W Europie 40-60 procent złowionych ryb jest wyrzucanych, ponieważ nie spełniają one standardów jakości supermarketów.

23. W Stanach Zjednoczonych odpady organiczne są największym źródłem emisji metanu, który jest gazem cieplarnianym i ma 80-krotnie większą moc cieplną niż dwutlenek węgla.

24. Pojawiające się nowe trendy internetowe, takie jak ‘Mukbang’, które pokazują, jak inne osoby się objadają, prowadzą do nadmiernego marnowania żywności (potwierdzono również, że mogą źle wpływać na psychikę i nawyki żywieniowe).

25. Gdybyśmy przestali wyrzucać żywność, moglibyśmy zaoszczędzić ekwiwalent 17 ton metrycznych CO2.

Zdjęcie: Etienne Girardet/Unsplash

FOODIE