Gąsienice pomogą ludziom ze śmieciami? Odkryto, że ich ślina w kilka godzin rozkłada plastik

Co może pomóc ludzkości w walce z tworzywami sztucznymi? Brytyjscy naukowcy dostrzegli potencjał w niepozornych gąsienicach, których ślina zawiera enzymy rozkładające plastik w kilka godzin.
.get_the_title().

Zaskakujące badania brytyjskiego zespołu opublikowano w czasopiśmie Nature Communications. Wynika z nich, że gatunek Galleria mellonella, nazywany potocznie robakiem woskowym lub barciakiem wielkim, może okazać się bardzo pomocy w kwestii radzenia sobie z problemem nadprodukcji tworzyw sztucznych. Naukowcy odkryli, że robaki woskowe mogą naturalnie rozkładać plastik za pomocą śliny, zawierającej enzymy, które szybko utleniają i depolimeryzują polietylen używany do wytworzenia plastikowych opakowań, reklamówek czy butelek.

To przełomowe odkrycie, ponieważ szacuje się, że polietylen stanowi 1/3 odpadów z tworzyw sztucznych i jest trudny do rozbicia (najczęściej robi się to za pomocą promieniowania lub ciepła). Jeden gatunek gąsienic, które później stają się nocnymi motylami, nie potrzebuje żadnego wsparcia.

Reakcja zachodzi w ciągu kilku godzin w temperaturze pokojowej, co sugeruje, że rozkład enzymatyczny może być metodą wykorzystywaną do pozbywania się odpadów polietylenowych – mówi Andy Pickford z Uniwersytetu Portsmouth w Wielkiej Brytanii.

Pomysł wykorzystania robaków woskowych nie pojawił się jednak w warunkach stricte uniwersyteckich – jest właściwie dziełem przypadku. Hiszpańska badaczka i pszczelarka amatorka Federica Bertocchini w okresie zimowym chowa do domu puste panele z ulów. Pewnego razu, w 2017 roku, zauważyła, że zaroiło się na nich od robaków, które zjadają resztki miodu i wosk pszczeli. Zebrała owady i wsadziła je go plastikowej torebki. Gdy wróciła do pokoju, w którym je zostawiła, były wszędzie, a woreczek był podziurawiony.

Tak rozpoczął się projekt, w którym szukano odpowiedzi na pytanie: czy robaki po prostu wygryzały dziurki, czy modyfikowały chemicznie materiał?

Sprawdziliśmy to, przeprowadzając odpowiednie eksperymenty laboratoryjne i odkryliśmy, że polietylen został utleniony – mówiła Bertocchini agencji AFP. Jej zespół zidentyfikował w ślinie robaka woskowego dwa enzymy zdolne do rozkładania plastiku na małe polimery. Chociaż nie ustalono jeszcze, jak dokładnie działa ten mechanizm, już powstają pomysły, jak potencjalnie można zastosować tę wiedzę.

Naukowcy z całego świata pochylają się nad tematem i w różnych drobnoustrojach i owadach szukają enzymów o podobnej mocy. Zakładają, że ‘środowisko reaguje na presję, jaką wywierają na nim ludzie’, a w globalnym mikrobiomie drzemie ogromny potencjał do pozbywania się plastiku.

Tekst: AC
Zdjęcie: Jordan Beltran/Unsplash

Zmiany Klimatu